Blauw van verlangen

Groene Amsterdammer (naar artikel)
26 augustus 2000 

Er was eens iemand jarig maar die had alles al. Wat te doen? Gewone kadootjes kunnen niet en het lijkt het beste om iets te geven dat dezelfde avond weer opraakt. Lekkere hapjes uit een vreemd-eten winkeltje bijvoorbeeld. Of mallotige likeurtjes. Jarenlang was dit een bevredigende oplossing.

 

 

Inmiddels is de alleshebbende vriend geen uitzondering meer. Iedereen heeft alles al. De hapjes worden door de traiteur aan huis gebracht en likeurtjes drinken we bij voorkeur in het land van herkomst. Een verlanglijstje is een curiosum uit de vorige eeuw geworden. Als er al iets te wensen valt dan betreft dat steevast verlangens die omgekeerd evenredig zijn aan onze rijkdom: minder files; meer frisse lucht, minder drinken en meer tijd. Eigenlijk is ons aller grootste verlangen of het wat minder goed zou kunnen gaan.

En nu dus een berg. Nederland heeft dringend behoefte aan een eigen berg. Waarom geen koraalrif of een poolvlakte? Omdat een berg zo leuk contrasteert met het platte landschap? Of omdat een berg een hele hoop is. Lekker veel. Aan de ene kant zou ik zeggen: koester dit verlangen. Doe er alles aan om geen berg te krijgen, zodat we er tot het einde der tijden om kunnen jengelen. Aan de andere kant is het niet helemaal waar dat iedereen alles al heeft. Er is een groep Nederlanders die steeds minder vaak wordt uitgenodigd om mee te eten. Deze groep mensen weet precies wat verlangen inhoudt, vooral in de onvervulde vorm. Hoe verenig je al die motieven in één berg? Continue reading Blauw van verlangen

De visite is er

Arti et Amicitiae, Amsterdam – 2, 3 en 4 november 1999

De nieuwe maatschappij – jaargang 3 – nummer 6 – 1999

Vrijdag 5 november

 

De dag erna. Nog even kijken hoe het er in Arti bijstaat. Niemand meer te zien. De visite is naar huis. De zalen zijn weer opgeruimd – de muren weer afwachtend wit.

Donderdag 23 september

Als eind september blijkt dat er door noodzakelijke verschuivingen in de programmering begin november een gat van zo’n tien dagen valt, zijn er twee dingen mogelijk.

 

 

Of de lopende de tentoonstelling wordt een week verlengd of er moet hals over kop iets anders bedacht worden: iets leuks. Dat leuke moet dan ook nog binnen vijf dagen te organiseren zijn. Het idee ontstaat om een aantal kunstenaarsinitiatieven van buiten Amsterdam te vragen. Elk initiatief krijgt een eigen ruimte en is zelf verantwoordelijk voor zijn uiteindelijke presentatie. Het is een plan dat kans maakt. Een groot deel van de organisatie zou hiermee gedelegeerd zijn, terwijl we tegelijkertijd (jonge) kunstenaars een prachtige ruimte bieden voor het maken en tonen van een nieuw werk. Alleen: is zoiets haalbaar, op zeer korte termijn en met een minimaal budget. Continue reading De visite is er

Mondriaans unvollendete

Nu nog een paar maanden. Straks nog een dag. Een laatste uur. Nog een minuutje de tijd om de champagne klaar te zetten en dan valt de deur achter ons dicht. Het tweede millennium is afgesloten. Het derde begint en we staan oog in oog met duizend lege jaren. We zullen er slechts enkele decennia van meemaken. Omdraaien kan niet meer, terugblikken wel.

Was het tweede millennium ons millennium? Waren de jaren die we deelden met Dante, Mozart en Newton onze jaren? In dat perspektief is iedereen in dit millennium een tijdgenoot. Alsof we er zelf bij waren toen Masaccio de Brancaccikapel voorzag van louter meesterwerken. Zie je de snelheid waarmee zijn kwast de drogende kalk voorblijft? Voel je de dampige lucht? In onze jaren kijken we samen met Johannes Vermeer naar Delft. Het regent niet meer en de schilder heeft zojuist zijn werkzaamheden hervat. Onze tijd is vertrouwd; als de dag van gisteren. Continue reading Mondriaans unvollendete

Voor het open raam

De prijsvraag ‘Het meest autonome kunstwerk van 1998’ is een wedstrijd waar je niet zomaar aan deel kan nemen. Daarvoor is de vraag te absurd. Hoe kan je competitie voeren met de autonomie van een kunstwerk? Een autonoom kunstwerk is een bronzen beeld op een sokkel of een schilderij in een witte ruimte maar niet iets waar je een jury op loslaat. De begrippen autonomie en jurering staan zelfs haaks op elkaar.

 

Met deze prijsvraag wordt dan ook niet een aantal kunstwerken ter jurering voorgelegd maar het begrip autonome kunst. Wanneer is iets autonoom? Hoe vanzelfsprekend is de autonomie van de kunst? Nadat ergens halverwege de vorige eeuw kunstenaars zich bevrijd hadden van allerlei sociale en morele doelstellingen die aan het maken van een kunstwerk vooraf gingen is dat het geval. Destijds heette dat l’art pour l’art en het wordt nu autonome kunst genoemd maar de bedoelingen zijn hetzelfde: een kunstwerk beantwoordt alleen aan haar eigen regels en kent geen voorwaarden. Kortom niets dat houvast biedt voor jurering. De kunst is een vrijstaat; een kunstwerk bestaat alleen omwille van zichzelf.
Continue reading Voor het open raam

Brief 4

Het Meeste komt Vaker Voor

Maandag 13 februari 1995

Het spijt me niet meer van u te horen. Gaat deze corresponden­tie een richting op die u niet be­valt? Misschien heeft u geen tijd gehad om te schrijven. Babbel ik te veel? Ik weet het niet. Mocht u wachten op het nakomen van mijn belof­te om iets te schrij­ven over weergave en illu­stratie, bij deze.

Als inleiding heb ik drie aantekeningen. De eerste speelt zich af in de Middeleeuwen maar begint bij Aristoteles. Die zou namelijk lange lijsten hebben samengesteld van de dingen die in de wereld voorko­men. Gewoon opsommingen zoals aap, noot, meisje, huis, boom, beest; zonder interpretatie of verkla­ring (al weet ik dat niet zeker want ik heb nog nooit zo’n lijst ge­zien). In de Middeleeuwen moeten die lijsten nog bestaan hebben. Als men bijvoorbeeld wilde weten hoe­veel benen een paard heeft, raadpleegde men eerder zo’n lijst dan het paard in de stal. Continue reading Brief 4