Prof. Dr. J.K. De Vree

Het Meeste komt Vaker Voor


Prof.Dr. J.K. De Vree, hoogleraar in de Leer der Inter­nationa­le Betrek­kingen en ver­bonden aan de Utrechtse Facul­teit der Rechtsgeleerd­heid, bouwt al meer dan dertig jaar aan zijn alomvatten­de theorie van menselijk gedrag. Centraal daarin staat de wiskunde.

Op 29 september 1994 verschijnt, onder de kop `Een theorie van alles’, in het NRC-Han­delsblad een paginagroot artikel over het werk van Prof.Dr. J.K. De Vree (1938). Zijn theorie be­doelt een verklaring te geven voor het menselij­ke handelen in al zijn facetten, op alle maatschap­pelijke niveaus en in alle denkbare situaties. Ambitieus, maar met minder neemt hij geen genoegen: “Er is geen keus, alles hangt met alles samen. Wil je überhaupt iets aan een theorie hebben, dan moet ze van jongs af aan alle aspecten van het menselijk bestaan omvat­ten”. Inter­natio­nale betrekkin­gen of plaatselijke politiek, vreedzame samenwerking of oorlog: het zit er allemaal in verwerkt. “Met gewone taal lukt dat niet. Gedrag wordt gere­geerd door nuttig­heden. Wat betekent dat precies? Als je dat gaat uit­spitten, steeds nauwkeuri­ger probeert weer te geven, dan kom je vanzelf op een wiskundige vorm. In die taal kun je je namelijk veel krach­tiger, veel helderder uitdruk­ken dan in gewoon Neder­lands. Als twee individu­en met elkaar interacte­ren, dan kun je dat weergeven via een matrix. In natuurlijke taal kom je met zoiets niet uit de voeten. Eenvoudig is zo’n formele aanpak niet. De wiskunde laat je in de praktijk geen ander alternatief dan door te gaan tot het bittere einde.”

Op het moment werkt De Vree aan een artikel waaruit blijkt dat het hele begrip `rationaliteit’ in zijn theorie geen betekenis heeft. “Je kunt er gewoon buiten.”